Sivil toplumla Yeni hayat

Danışmanlık hizmetleri, beceri eğitimleri ve toplum temelli faaliyetler aracılığıyla Mardin Ortak Kadın İşbirliği Derneği (MOKİD), kadınlara koruma, bilgi ve ekonomik fırsatlara erişim sağlıyor. Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve UN Women tarafından uygulanan bir proje kapsamında sağlanan küçük hibe desteğiyle MOKİD, kadınların dayanıklılığını güçlendirmeye devam ederken, kadına yönelik şiddetin önlenmesine ve yerel düzeyde toplumsal cinsiyet eşitliğinin ilerletilmesine katkıda bulunuyor.

2007 yılında kurulan MOKİD, kadınların ekonomik, sosyal, kültürel ve hukuki olarak güçlenmesini desteklerken, şiddete maruz kalan kadınlara doğrudan destek sunuyor. Kadın Danışma Merkezi aracılığıyla, kadınların bireysel ihtiyaçlarına uygun hizmetler sağlanıyor. Mardin’de birçok kadın için MOKİD başvurdukları ilk yer olma özelliği taşıyor. Kadınlara hakları, mevcut hizmetler ve koruma mekanizmaları hakkında bilgi veriliyor. Bugüne kadar 80 binden fazla kadın MOKİD’in hizmetlerinden yararlandı veya faaliyetlerine katıldı.

Güç kazandım

MOKİD birçok kadın için hayatlarının dönüm noktası oluyor. Atiye Taş onlardan biri. Beşinci sınıftan sonra okuldan ayrılmak zorunda kalan ve erken yaşta evlendirilen Taş, MOKİD ile tanıştıktan sonra hayatının değiştiğini söylüyor. MOKİD’in eğitim programlarına katılan, bir süre çocuk bakımında çalışan Taş, daha sonra eğitimine devam etmeye karar veriyor. Bugün MOKİD’in kooperatif mutfağında aşçı olarak çalışan Atiye Taş, “MOKİD ile tanışmadan önce kendimi sadece bir anne olarak görüyordum. Sonrasında ise maddi ve duygusal güç kazandım, özgüvenimi yeniden kazandım” diyor. Atiye Taş ile birlikte, MOKİD’in kooperatif mutfağında 25 kadın dayanışma içinde çalışarak gelir elde ediyor ve aynı zamanda mesleki becerilerini geliştiriyor.

Diğer kadınlar da benzer deneyimler aktarıyor. Erken yaşta evlendirilen Bahar Beki, hayatının zor bir döneminde dernekten hukuki ve psikolojik destek aldığını aktarıyor. “Hayatımın bittiğini düşünüyordum. Ama kendim için yeni bir sayfa açtım. Kadınlar asla ‘Ben güçsüzüm’ dememeli. Kadınlar güçlüdür” diyor Beki.

59 yaşındaki Suriyeli hemşire Kifah Kıblevi de MOKİD aracılığıyla destek ve eğitimlere erişerek yeni beceriler kazandı ve geçimini sağlamaya başladı. “Dikiş kursları sayesinde hem çocuklarım hem de başkaları için üretim yaparak gelir elde etmeye başladım. Yemek kurslarına katıldım ve farklı yemekler yapmayı öğrendim. Bugün hem dikiş hem de yemek yaparak ailemi geçindiriyorum” diyor.

Toplum temelli yaklaşım

UN Women Program Yöneticisi Ebru Ağduk, “UN Women olarak, MOKİD gibi yerel kadın örgütlerinin desteklenmesini, kadınların ihtiyaç duydukları hizmetlere erişimini sağlamak açısından kritik görüyoruz. ‘Toplumsal Cinsiyet Eşitliği için Güçlü Sivil Alan Projesi’ kapsamında sağladığımız küçük hibelerle, sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasitelerini güçlendirirken, savunuculuktan hizmet sunumuna kadar farklı alanlarda daha etkili olmalarını destekliyoruz. Toplum temelli bu yaklaşımlar, yalnızca kadınlara koruma ve destek sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin yerel düzeyde ilerletilmesinde önemli bir rol oynuyor” dedi.

MOKİD Yönetim Kurulu Başkanı Hülya Çelebioğlu Aydın da “Maddi ya da manevi desteğe ihtiyaç duyan kadınlar için yerel sivil toplum kuruluşları son derece önemli. Şiddetten uzaklaşmak ya da güçlenmek isteyen kadınların ilk başvurduğu yer biz oluyoruz. Yerel olduğunuzda kültürü anlarsınız, kadınların ihtiyaçlarını tanırsınız ve hangi konuların öncelikli olduğunu bilirsiniz” diye konuştu.

Üreten kadınlar dünyaya açılıyor

Trendyol’un e-ticaret ile sunduğu erişim gücü, bugün birçok yerel üreticinin hikâyesini bulunduğu şehirle sınırlı kalmaktan çıkarıp Türkiye geneline ve sınırlar ötesine taşıyor. İzmirli girişimci İlknur Evcan da evde başladığı üretim yolculuğunu Trendyol aracılığıyla büyüterek markasını yurt içi ve yurt dışına açılan bir ev tekstili firmasına dönüştürdü.

İzmir’de yaşayan iki çocuk annesi Evcan’ın tekstil alanında herhangi bir deneyimi yoktu. Kızının doğumunun ardından çalışma hayatına ara veren Evcan’ın girişimcilik yolculuğu, evinde kullandığı kendi el emeği masa servislerinin misafirlerinden ilgi görmesiyle başladı. Öncelikle internetteki videoları izleyerek dikim öğrendi. İlk başlarda evinde üreterek başladı. Annesi ile bir arkadaşı, markanın ilk ekibini oluşturdular. Markanın çıkış ürünü Amerikan servisler oldu. Sağlam, leke tutmayan ve uzun süre kullanılabilen suplalar kısa sürede kullanıcıların ilgisini çekti. Evde başlayan bu üretim, zamanla bir atölyeye taşındı. Pandemi döneminde ev yaşamına ve sofra düzenine artan ilgi, Desenİzmir’in büyümesini hızlandırdı. Eşi ve çocuklarından büyük destek gördüğünü belirten İlknur Evcan, evden atölyeye geçiş için “Bir yıl kadar evde çalıştıktan sonra küçük bir yer tutma ihtiyacı doğdu” diyor.

10 kadın birlikte üretiyor

Bugün Desenİzmir, 10 kadının birlikte üretim yaptığı bir markaya dönüşmüş durumda. İlknur Evcan, üç kişiyle başlayan yolculuğun hikayesini “Kadınların gücünü burada çok iyi hissedebiliyorsunuz. Mesela işlerimiz arttıkça ürünleri taşıyabilmek için forklift satın aldık, atölyede forklift kullanmayı öğrendik. Farklı dikiş teknikleri, yeni modeller, tasarımlar çıkardık. Lisede başlayan tasarım merakımın buralara geldiğine annem hala inanamıyor. Hem kızımın hem oğlumun anneleriyle gurur duyması, benim için her şeyden değerli” sözleriyle anlatıyor.

Hedef Doğu Avrupa

Evcan için Trendyol, bu yolculukta önemli bir dönüm noktası oldu. Evcan’ın ürünleri, Trendyol aracılığıyla yalnızca Türkiye’nin farklı şehirlerindeki müşterilere değil, yurt dışındaki müşterilere de ulaşmaya başladı. Supla, runner, kırlent, çocuk supla ve masa örtüsü gibi ürünler, e-ticaret ve e-ihracat sayesinde İzmir’deki atölyeden farklı ülkelere uzanan bir yolculuğa çıktı. Trendyol üzerinden yaptıkları mikro ihracat ile her ülkeden sipariş aldıklarını söyleyen İlknur Evcan, “Ürünlerimizi çoğunlukla Körfez ülkelerine ve Romanya’ya gönderiyoruz. Özellikle Ramazan ayında Körfez Bölgesi satışlarımızda yüzde 40 artış görüyoruz. Hedefimiz Doğu Avrupa’da genişlemek” diyor.