Zonguldak’ta bina yıkımında 2. Dünya Savaşı’ndan kalma sığınak gün yüzüne çıktı

Zonguldak kent merkezinde, Madenci Anıtı karşısında yer alan Vakıflar İş Hanı’nın yıkımı sırasında yıllardır kapalı duran bir yeraltı girişi ortaya çıktı. Uzmanlar, bu yapının 2’nci Dünya Savaşı yıllarında inşa edilmiş 60 metre uzunluğunda bir sivil savunma sığınağı olduğunu belirledi. Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, yapının tescili için inceleme başlattı.

Yıkım çalışmaları sırasında fark edilen gizli giriş, bölgede daha önce bilinmeyen bir yeraltı ağının varlığını ortaya çıkardı. Yetkililer, sığınağın yaklaşık 60 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde bir koridor sistemine sahip olduğunu kaydetti. Ayrıca Yeni Cami yakınındaki giriş ile çarşı içerisindeki bir baca ağzı arasında 50 metrelik bir bağlantı koridoru bulunduğu ve giriş kesitlerinin 18 metrekare olduğu bildirildi.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Taner Dursun da incelemelere katıldı. Dursun, sığınağın tarihsel, mimari ve kültürel özelliklerinin kurul tarafından değerlendirileceğini açıkladı. Yapının kültür varlığı olarak tescillenmesi halinde, mevzuat gereği inşaat sürecinin durdurulması veya koruma esaslarına göre yeniden planlanması gündeme gelebilecek. (Kaynak: milliyet.com.tr)

Arka Plan ve Karşılaştırma

2’nci Dünya Savaşı’nın en yoğun yılları olan 1943–1944 arasında, dönemin Sivil Savunma Teşkilatı tarafından olası hava saldırılarına karşı sivilleri korumak amacıyla inşa edilen bu tür sığınaklar, Türkiye’nin birçok kentinde bulunuyor. Ancak Zonguldak örneği, madencilik altyapısıyla entegre olabilecek bir yeraltı ağının parçası olmasıyla dikkat çekiyor. Karadeniz Bölgesi’nde daha önce de benzer savaş dönemi sığınakları tespit edilmişti; fakat bu boyutta (60 metre uzunluk, 18 m² kesit) ve koridor sistemiyle birbirine bağlı bir yapı ender görülüyor.

Neden Önemli? / İşin Özü

Bu keşif, yalnızca bir tarihî kalıntının gün yüzüne çıkması değil, aynı zamanda kentsel dönüşüm ve kültürel miras koruma arasındaki hassas dengeyi yeniden gündeme taşıyor. Sığınağın tescillenmesi halinde, Vakıflar İş Hanı’nın yıkımı sonrası başlayacak yeni inşaat projesi durabilir. Bu durum, yatırımcılar ve yerel yönetim için maliyet ve zaman kaybı yaratırken, kent hafızası açısından önemli bir kazanım olacak. Aynı zamanda, savaş dönemi sivil savunma yapılarının korunmasına yönelik farkındalığı artıracak bir örnek teşkil ediyor.

Bu haber, milliyet.com.tr kaynağından derlenerek özgünleştirilmiştir.

• Zonguldak’ta Vakıflar İş Hanı yıkımı sırasında 2. Dünya Savaşı’ndan kalma sığınak bulundu.
• Sığınak 60 metre uzunluğunda, 4 metre genişliğinde ve 18 metrekare kesit alanına sahip.
• Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu yapının tescili için inceleme başlattı.
• Tescil halinde inşaat süreci durdurulabilir veya koruma planına göre yeniden düzenlenebilir.