Girişimcilere teşvik yağıyor

Mithat Yurdakul – Türkiye’nin küresel ticaret rotasındaki en büyük pazarı olan Avrupa Birliği’nin (AB) “Yeşil Mutabakat” hamlesi, Türk girişimcisi için ikiz bir dönüşüm ve yeni bir destek dönemini başlatıyor.

“Bilişim Yıldızları” (e-Turquality) programı ve “Yeşil Dönüşüm Destek Programı” kapsamında koordineli olarak güncellenen teşvikler oyun yazılımından siber güvenliğe, şirketlerin karbon ayak izini düşürmelerinden enerji verimliliği yatırımlarına kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Can suyu sağlıyor

2026 yılı itibarıyla devreye giren ve tam kapasite uygulanmaya başlanan yeni düzenlemelerle, Türk firmalarının küresel pazara açılması ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) öncesinde rekabet gücünü koruması doğrudan devlet güvencesiyle finanse ediliyor. Nitelikli insan kaynağına yönelik destekler de 2026 yılında rekor seviyeye çıkarılıyor. Bilişim firmaları; veri analisti, sistem mimarı ve yapay zeka uzmanı kadroları için yıllık toplamda 15 milyon TL’ye kadar istihdam desteği alabilirken, yeşil dönüşüm kapsamındaki çevre mühendisi giderleri için de 12 milyon TL’ye kadar destek sağlanıyor. Bakanlık, tersine beyin göçünü teşvik etmek amacıyla, yurtdışından dönen uzman yazılımcıların brüt maaş giderlerinin yüzde 60’ını karşılayarak yerli girişimlere can suyu veriyor.

İlk aşama “fikir”

2026 yılı ekosisteminde teknoloji ve sürdürülebilirlik odaklı startupların izlemesi gereken stratejik adımlar “fikir ve altyapı modelleme” safhasıyla başlıyor. İlk 6 ayı kapsayan bu aşama, KOSGEB İleri Girişimci Destek Programı ile başlıyor ve 1.5 milyon TL’ye varan iş geliştirme finansmanına erişim sağlanıyor. İlerleyen dönemlerde ise karbon ölçüm, enerji yönetimi gibi yazılımlar için 5 milyon 250 bin TL’lik hibe havuzundan yararlanma hakkı doğuyor.

1.5 yıl ve üzerindeki dönemde ise girişimler, e-Turquality programına dahil edilerek küresel pazarlama aşamasına geçiliyor. Yurtdışı dijital reklam harcamaları için yıllık 10 milyon 500 bin TL’ye kadar, hedef ülkelerde açılacak bulut sunucu ve veri merkezi operasyonları için ise yıllık 5 milyon TL’ye kadar hibe kalkanı devreye sokularak global ölçeklenme tamamlanıyor.

Yeşil lojistik ve depolama avantajı

Lojistik süreçlerini “yeşil” hale getirmek ve bulut altyapılarını entegre etmek için de yeni teşvikler devrede. Demiryolu bağlantılı depolama birimlerine veya elektrikli araç filosu kuran lojistik merkezlerine kira ve kurulum desteği sağlanıyor. Paylaşımlı yeşil antrepolardan yararlanan şirketlerin, karbon emisyonu tasarrufunu belgelemesi gerekiyor. Devlet, çevreci taşımacılık yöntemlerini tercih eden firmaların navlun giderlerinde indirimli kredi imkanlarını ve bulut sunucu hizmetlerini destekliyor.

Avrupa’daki zincirlerin kilidi açılıyor

Üretim süreçlerinde “dijital ikiz” teknolojisi kullanmak, anlık karbon salımını görmeyi sağlıyor. Dijital sensörlerle takip edilen emisyonlar, AB’nin istediği doğrulama süreçlerini hızlandırıyor ve hata payını sıfıra indiriyor. Çatı üstü GES kuran fabrikalar, SKDM kapsamında elektrik kaynaklı emisyon yükünden kurtuluyor. Öz tüketimini bu şekilde yeşil enerjiden karşılayan tesisler karbon vergisi yükünü doğrudan azaltıyor. Üretim artığı malzemelerin yeniden hammadde olarak kullanılması karbon yoğunluğunu düşürüyor. “Sıfır Atık” belgesi olan tesisler, Avrupa’daki büyük perakende zincirlerinin tedarikçi listesinde üst sıralara yükseliyor. Sevkiyat süreci de “yeşil navlun” kavramıyla şekilleniyor. Elektrikli tırlar veya demiryolu ağırlıklı modelleri tercih eden firmalara bakanlıklar, özel navlun destekleri sunuyor.