ABD, Lübnan’daki çatışma durumunu eş zamanlı olarak izlemek üzere Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bünyesinde yeni bir izleme mekanizması kurdu. Adı açıklanmayan ABD’li yetkili, Anadolu Ajansı’na yaptığı yazılı açıklamada, amacın şiddetin sona ermesi olduğunu belirtti. Bu adım, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile yaptığı telefon görüşmelerinin ardından geldi.

Yetkili, CENTCOM’un Lübnan’daki ‘çatışma durumunu eş zamanlı incelemek üzere izleme mekanizması’ başlattığını doğruladı. Açıklamada, ‘İsrail ve Lübnan’ın iki egemen devlet olarak görüşmesini ve barış ile güvenlik için bir yol bulmalarını sağlıyoruz. Görüşmeler, iki ülke arasında kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına doğru ilerlemeye devam edecek.’ ifadelerine yer verildi. Yetkili, mekanizmanın işleyişine ilişkin detayların yakında paylaşılacağını da sözlerine ekledi.

Öte yandan İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turu 21 Haziran’da tamamlandı. Müzakerelerde, 14 maddelik mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alındı. Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan Dışişleri Bakanlıklarının ortak açıklamasında, tarafların ‘arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıkları’ bildirildi. Taraflar nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde de uzlaştı.

Arka Plan ve Karşılaştırma

İran ile ABD arasındaki dolaylı müzakereler, 2015 nükleer anlaşmasının ardından en kapsamlı görüşmeler olarak değerlendiriliyor. Nükleer dosyanın yanı sıra bölgesel konuların da masaya yatırılması, Tahran’ın Lübnan’daki ateşkes mekanizmasına temsilci göndereceğini duyurmasıyla dikkat çekiyor. ABD’nin CENTCOM üzerinden kurduğu izleme mekanizması, 2006 İsrail-Lübnan savaşından bu yana en kapsamlı uluslararası denetim girişimi olarak öne çıkıyor. Daha önce Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL) benzer bir rol üstlenmiş, ancak iki taraf arasındaki güven eksikliği nedeniyle sınırlı kalmıştı.

Neden Önemli? / İşin Özü

ABD’nin doğrudan CENTCOM eliyle Lübnan’da bir izleme mekanizması kurması, Washington’un bölgedeki askeri varlığını ve diplomatik inisiyatifini birleştirdiğini gösteriyor. Bu hamle, İsrail’in kuzey sınırında Hizbullah ile yaşanan çatışmaların durdurulmasına yönelik somut bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak İran’ın bu mekanizmaya temsilci göndermesi, Tahran’ın sürecin bir parçası olmayı kabul ettiği anlamına geliyor. Bu, İran-ABD müzakerelerinin nükleer dosyayla sınırlı kalmadığını, bölgesel güvenlik mimarisini de kapsayacak biçimde genişlediğini ortaya koyuyor. Kısa vadede 60 günlük yol haritasının işlemesi halinde İsrail-Lübnan sınırında istikrar sağlanabilir; aksi takdirde çatışma bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıyor. Türkiye’nin de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İran ve Irak liderleriyle yaptığı telefon görüşmeleriyle diplomasi trafiğini hızlandırması, bölgesel aktörlerin gelişmelere kayıtsız kalmadığını gösteriyor.

  • ABD, Lübnan'daki çatışma durumunu izlemek için CENTCOM bünyesinde yeni bir mekanizma kurdu.
  • İran-ABD arasında İsviçre'de yapılan görüşmelerde 14 maddelik mutabakat ve 60 günlük yol haritası üzerinde uzlaşıldı.
  • İran, Lübnan ateşkes mekanizmasına temsilci gönderme kararı aldı.

📰 Kaynak Haber

Bu haber milliyet.com.tr kaynaklı bilgilerden yararlanılarak özgün biçimde yeniden yazılmıştır.