Gerçekten herkes 'vibe code' yapabilir mi? Kod bilmeden kendi uygulamasını yazanlar anlatıyor

Yapay zekayla kod yazdırma furyası büyürken, "herkes uygulama geliştirebilir mi?" sorusu daha yüksek sesle sorulmaya başladı. WIRED'ın aktardığı deneyimde, kodlama bilmeyen bir yazar Claude'un yardımıyla gündelik bürokrasi yükünü kayda geçiren bir uygulama kurmaya çalıştı. Ortaya çıkan tablo, "vibe code" denilen akımın hem heyecanını hem de sınırlarını açık biçimde gösterdi.

“Vibe code” akımı, küçük kişisel ihtiyaçlar için uygulama üretmeyi daha ulaşılabilir hale getiriyor. (Haberde yer alan görseller Takvim Foto Arşiv'e aittir)

Hikaye, büyük bir teknoloji hayaliyle değil, can sıkıcı gündelik işlerle başladı. Yazarın annesi parkta bir köpeğin çarpması sonucu bacağını kırdı. Ardından aile, doktor randevuları, telefon menüleri ve sağlık sistemi içindeki yorucu işlemlerle uğraşmak zorunda kaldı.

Asıl dikkat çeken de buydu. İnsanların zamanını tüketen bu küçük işler, tek başına önemsiz görünüyor. Ama yan yana geldiğinde, hayatı yavaşlatan görünmez bir yük oluşturuyor.

Sigorta işlemleri, iptal edilmeyen abonelikler, karmaşık okul portalları, uzun çağrı menüleri, haksız ücretler, reddedilen talepler… Yazarın aklındaki uygulama tam da bu "küçük ama tüketici" sorunları bir araya getirecekti.

Amaç şuydu: İnsanlar yaşadıkları sinir bozucu olayı sisteme girecek, ne kadar zaman harcadıklarını yazacak, ne kadar canlarının sıkıldığını puanlayacak ve o sırada aslında ne yapmak istediklerini anlatacaktı.

Yapay zekayla kod yazdırma deneyi, sıradan kullanıcılar için yeni bir kapı aralıyor.

Yazar, fikrini Claude'a uzun uzun anlattı. İstediği şey, topluluk katkısıyla büyüyen bir şikayet uygulamasıydı. Kullanıcılar yaşadıkları bürokratik saçmalıkları yazacak, sistem de bunları bir panelde toplayacaktı.

Üstelik uygulama yalnızca şikayet toplamayacaktı. Her girişin yanında moral yükselten bir alıntı, bir hayvan fotoğrafı ve olayın daha büyük sistem içindeki yerini anlatan ek bir bağlam da olacaktı.

İlk anda bu fikir fazla büyük göründü. Çünkü ortada yalnızca bir istek vardı; kod bilgisi ise yok denecek kadar azdı.

Kod bilmeyen bir kullanıcı, gündelik bürokrasi yükünü görünür kılan bir uygulama kurmayı denedi.

Buna rağmen kısa süre sonra ortada gerçek bir arayüz vardı. "Olay günlüğü" ve "kontrol paneli" gibi bölümler oluşmuştu. Her şey eksiksiz değildi. Sekmeler tam çalışmıyordu, veriler henüz tam kaydedilmiyordu, sistemin birçok eksiği vardı.

Ama en kritik eşik aşılmıştı. Fikir, boş bir hayal olmaktan çıkıp ekranda görünen bir ürüne dönüşmeye başlamıştı.

Yazar bu süreci, parçalarını tam anlamasa da talimatlara uyarak kurulan bir Lego setine benzetti. Her parçanın ne işe yaradığını bilmeden de yapı yavaş yavaş ortaya çıkıyordu.

Yapay zekayla kod yazdırma fikrini güçlü kılan şey, insanı bir anda yazılım mühendisine dönüştürmesi değil. Daha önce "ben bunu asla yapamam" denilen işleri, denemeye değer hale getirmesi.

WIRED'ın aktardığı örnekler de bunu gösterdi. Farklı kullanıcılar, kendi küçük ihtiyaçları için birbirinden ilginç araçlar geliştirmeye başladı:

Bu tablo, "uygulama geliştirmek" işinin ilk kez daha geniş bir kitleye göz kırptığını gösterdi.

İlk heyecan geçince işin zor kısmı başladı. Uygulamanın gerçekten çalışması için GitHub, Supabase ve Netlify gibi farklı servislerin devreye girmesi gerekiyordu. Her biri tek başına basit görünüyordu ama her biri yeni hata ihtimali demekti.

Bir noktada API anahtarı yanlış yerde açıkta kaldı. Sonra güvenlik açığı fark edildi. Kullanıcıların yazdığı metinlerin sayfaya doğrudan eklenmesi, kötü niyetli birinin zararlı kod göndermesi riskini doğuruyordu.

Sorunlar çözüldü ama burada net bir gerçek ortaya çıktı: Vibe code sihirli bir kısayol değildi.

Bir şey bozuluyor, hata mesajı okunuyor, Claude'a geri dönülüyor, yeni adım uygulanıyor, sistem yeniden deneniyordu. Bu süreç, klasik anlamda mühendislikten çok montaj işine benziyordu.

Yani yapay zeka kapıyı açıyordu ama içeride yine dikkat, sabır ve tekrar gerekiyordu.

Uygulama belli bir noktaya gelince yazar, babasını bilgisayarın başına çağırdı. Doktor randevusu almak için aradığında karşısına çıkan uzun telefon menülerini anlattı. Özellikle de hastaların en çok ihtiyaç duyduğu seçeneklerden önce faks bilgisi gibi alakasız yönlendirmelerin gelmesi, ona göre sistemin ne kadar kötü tasarlandığını gösteriyordu.

Babası bu işle uğraşmak için üç saat harcadığını söyledi. Sinir düzeyini 10 üzerinden 3 olarak değerlendirdi. O sırada yapmak istediği şey ise çok daha basitti: Bahçeyle uğraşmak.

İşte uygulamanın vurucu tarafı burada ortaya çıktı. Bu yalnızca "sinir bozucu bir arama" olarak kalmadı. Sistem, bu deneyimi daha geniş bir yapısal soruna bağlayan otomatik bir metin de üretti.

Mesaj açıktı: Sorun tek tek insanlarda değil, çoğu zaman işleri bilinçli ya da ihmalkar biçimde zorlaştıran sistemlerdeydi.

Yazar daha sonra uygulamayı kendi çevresiyle paylaştı. Kısa süre içinde yeni kayıtlar gelmeye başladı. Audible'ın kredi politikası, Hulu'dan çift fatura alınması, balo bileti için karmaşık giriş süreci gibi örnekler sisteme düştü.

Böylece uygulama kişisel bir denemeden çıkıp ortak bir kayıt alanına dönüştü. Tek tek yaşanan küçük dertler, ilk kez yan yana görünür hale geldi.

Bu da uygulamanın en güçlü yanını ortaya çıkardı: İnsanlara "sorun sadece sende değil" hissi vermesi.

Metnin sonunda büyük bir teknoloji zaferi yok. Kusursuz çalışan, dünyayı değiştirecek bir platform da yok. Hatta yazar, uygulamanın yarın çökebileceğini bile söylüyor.

Ama yine de önemli bir eşik aşılmış durumda. Daha önce yalnızca dağınık bir hayal kırıklığı olan şey, artık herkesin görebileceği ortak bir kayda dönüşmüş durumda.

Bu yüzden vibe code'un asıl vaadi, herkesi profesyonel yazılımcıya çevirmesi olmayabilir. Asıl vaat, insanların yıllardır katlandığı küçük sorunlara ilk kez kendi araçlarıyla dokunabilmesi olabilir.

Belki herkes büyük bir girişim kurmayacak. Ama bazı insanlar, artık kendilerini yoran o küçük dijital saçmalıklarla sadece uğraşmak yerine, onlara cevap üretmeyi deneyecek.