İran ekonomisi alarm veriyor: Abluka petrol kuyularını kapatma noktasına getirdi

İran ekonomisinde savaşın ve yaptırımların etkileri derinleşmeye devam ediyor. Wall Street Journal’ın haberine göre yılın başında yükselen fiyatlar ve ekonomik kriz nedeniyle ülkede geniş çaplı protestolar yaşandı.

Haberde, güvenlik güçlerinin gösterilere sert müdahalede bulunduğu ve binlerce kişinin yaşamını yitirdiği ifade edildi.

ABD’nin deniz ablukası ve savaşın ekonomik etkilerinin İran üzerindeki mali baskıyı artırdığı belirtilirken, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Tahran’a yönelik baskısını sürdürdüğü kaydedildi.

Abluka nedeniyle İran’ın petrol ihracatında ciddi yavaşlama yaşandığı belirtiliyor.

Depolama kapasitesinin dolması nedeniyle bazı petrol kuyularının kapatılmasının gündeme geldiği ifade edilirken, petrol gelirlerindeki gerilemenin ekonomik dengeleri daha da bozduğu değerlendiriliyor.

İranlı yetkililerin son dönemde halka sık sık yakıt, elektrik ve su tasarrufu çağrısı yaptığı aktarıldı.

Ekonomik baskının yalnızca enerji ve sanayi sektörleriyle sınırlı kalmadığı, günlük yaşamın tüm alanlarında hissedildiği belirtiliyor.

Haberde, pirinç, et, ekmek ve peynir gibi temel gıda ürünlerinde son haftalarda sert fiyat artışları yaşandığı ifade edildi.

Kritik sektörlerde ciddi zarar oluştuğu ve 1 milyondan fazla kişinin işsiz kaldığı kaydedilirken, İran para biriminin de tarihi düşük seviyelere gerilediği belirtildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ekonomik gerilemenin durdurulması gerektiğini belirterek, “Asıl savaş ekonomik alanda yaşanıyor. Başarısız olursanız ülke başarısız olur” dedi.

Bourse & Bazaar Foundation yöneticisi Esfandyar Batmanghelidj, İran ekonomisinin daha zorlu bir döneme girdiğini söyledi.

Batmanghelidj, mevcut ekonomik görünümün toparlanmasının oldukça güç olabileceğini ifade etti.

Haberde, Trump yönetiminin öncelikleri arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için İran ile anlaşma zemini oluşturmanın bulunduğu belirtildi.

Olası bir anlaşma karşılığında ABD’nin İran limanlarına yönelik baskıyı hafifletebileceği değerlendiriliyor.

Ekonomik baskının halk üzerindeki etkisinin giderek ağırlaştığı belirtiliyor.

Tahran’da yaşayan 38 yaşındaki bir sanatçının, uzun süreli internet kesintileri nedeniyle işini kaybettiği aktarıldı.

Temel tüketim ürünlerindeki fiyat artışlarının hızlandığı belirtilirken, yaklaşık yarım kilo Lighvan peynirinin mart ayında 450 bin tümen seviyesinde olduğu, bugün ise 800 bin tümene yükseldiği ifade edildi.

Yurttaşların ertesi gün aynı ürünü hangi fiyatla satın alacağını öngöremediği kaydedildi.

Capital Economics araştırmacıları, İran’ın kullanılabilir döviz rezervlerinin savaş öncesi ithalatı en fazla üç ay finanse edebileceğini hesapladı.

Analistler, petrol gelirlerinin düşük kalmaya devam etmesi halinde İran’da yeni protesto dalgalarının yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Capital Economics’e göre İran yönetimi önümüzdeki dönemde askerî ve jeopolitik hedeflerle iç istikrar riskleri arasında tercih yapmak zorunda kalabilir.

İranlı yetkililerin ekonomik baskıyı daha açık şekilde dile getirmeye başladığı belirtiliyor.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran’ın artık kolay şekilde petrol ihraç edemediğini, vergi toplamakta zorlandığını ve şirketlerin yaşadığı sorunların görmezden gelinemeyeceğini söyledi.

İran Petrol Bakanlığı’nın saldırılar sonrası halka yakıt tasarrufu çağrısı yaptığı, devlet medyasında ise elektrik, su ve benzin kullanımının azaltılmasına yönelik mesajların sıklaştığı aktarıldı.

Tahran eyaleti devlet su kurumu sözcüsü Behnam Bakhshi, tüm kamu kurumlarına su tasarrufu ekipmanları kurulması talimatı verildiğini açıkladı.

İran hükümet sözcüsü Fatemeh Mohajerani ise sübvansiyon kuponlarının artırılmasının değerlendirildiğini belirterek hükümetin halkın satın alma gücünü koruması gerektiğini söyledi.

Uzmanlara göre İran, ağır ekonomik baskıya rağmen dış müzakerelerde önemli kozlarını korumayı sürdürüyor.

Tahran yönetiminin, çatışmaların yeniden başlaması halinde ABD’ye, bölge ekonomilerine ve küresel enerji piyasalarına ciddi maliyet yükleyebileceğini gösterdiği belirtiliyor.

Batmanghelidj, İran’ın savaş sürecinde ekonomik baskının bir bölümünü dış dünyaya yansıtmanın yolunu bulduğunu ifade etti.