Kiralık TOKİ Projesi Kira Krizine Çare Olur Mu? Uzmanlar Değerlendirdi

Türkiye’de fahiş kiralar milyonlarca yurttaşın barınma hakkını tehdit ederken, hükümetin İstanbul’da hayata geçireceği 15 bin konutluk kiralık TOKİ projesi tartışmalara neden oldu. Uzmanlar, bu adımın krizin büyüklüğü karşısında yetersiz kaldığını belirtiyor. Kira harcamalarının gelirlerdeki payı sürdürülebilirlik sınırlarını katbekat aşarken, ekonomistler kalıcı çözüm için kapsamlı sosyal konut politikaları ve gelir artışı gerektiğini vurguluyor.

Fahiş Kiralar ve Barınma Krizi: Veriler Ne Söylüyor?

TÜİK verilerine göre, en düşük gelir grubundaki hane halklarının konut ve kira harcamalarına ayırdığı pay 2023’te yüzde 29,2 iken 2025’te yüzde 36,6’ya yükseldi. Endeksa verileri, 2025 Türkiye geneli ortalama kiranın 23 bin 84 lira olduğunu gösteriyor. Bu durum, iki asgari ücretle geçinen bir hanede kira giderinin bütçenin yüzde 52,2’sine denk gelmesi anlamına taşıyor. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası raporuna göre, ev sahibi olmayan ortalama bir hane gelirinin yaklaşık yüzde 66’sını kiraya ayırmak zorunda kalıyor. Uluslararası standartlara göre kiranın gelire oranı yüzde 30’u geçmemeli; Türkiye’de bu oranın çok üzerinde seyreden haneler ‘aşırı barınma maliyeti yükü’ altında yaşıyor.

TOKİ’nin 15 Bin Konutluk Projesi: Beklentiler ve Gerçekler

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul’un iki yakasında toplam 15 bin konutluk kiralık TOKİ projesinde ilk anahtar teslimlerinin eylül ayında başlayacağını duyurdu. Kira bedelleri bölgedeki rayiç bedelin yarısı olacak ve üç yıllık sözleşme yapılacak. Ancak çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Aziz Çelik, sadece İstanbul’da milyonlarca düşük gelirli kiracı olduğunu hatırlatarak projeyi ‘devede kulak’ olarak nitelendirdi. Çelik, ‘Kiralar rayiç bedelin yarısı olsa bile asgari ücretliler için zorlayıcı. Geniş kapsamlı bir kamu destekli kiralık konut projesi ve ücret artışı olmadan bu pansuman bile değil’ dedi. Siyasal iktisatçı İnan Mutlu ise kamunun konut yatırımlarının faiz harcamalarının yanında çok küçük kaldığını belirterek, ‘2025’te konuta yapılan sabit sermaye yatırımı 33,7 milyar lira, faize ödenen ise 2 trilyon 53 milyar lira. Konut meselesinde açılış şovları dışında faaliyet yok’ eleştirisini yaptı. Gayrimenkul Yatırım Danışmanı Seçil Akbaş da üretilecek konut sayısının piyasanın tamamını etkileyecek büyüklükte olmadığını vurguladı.

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”NewsArticle”,”headline”:”Kiralık TOKİ Projesi Kira Krizine Çare Olur Mu? Uzmanlar Değerlendirdi”,”image”:[“https://media.cumhuriyet.com.tr/Archive/7fb70321-7f01-41c7-bc3a-3b37db24f1ca.jpg”],”datePublished”:”2026-06-08T01:00:00+00:00″,”dateModified”:”2026-06-08T04:50:37+00:00″,”author”:{“@type”:”Person”,”name”:”admin”},”publisher”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Neler Oluyor?”,”logo”:{“@type”:”ImageObject”,”url”:”https://neleroluyor.com.tr/wp-content/uploads/logo.png”}},”mainEntityOfPage”:{“@type”:”WebPage”,”@id”:”https://neleroluyor.com.tr/?p=43739″}}
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”Kiralık TOKİ konutlarının kira bedeli ne kadar olacak?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Bakan Murat Kurum’un açıklamasına göre, İstanbul’daki kiralık TOKİ konutlarının kira bedeli, bulunduğu bölgedeki rayiç kira bedelinin yarısı seviyesinde olacak. Örneğin, bölgede ortalama kira 20 bin lira ise TOKİ konutları 10 bin liraya kiralanabilecek. Ancak bu rakamın asgari ücretliler için hâlâ yüksek olduğu belirtiliyor.”}},{“@type”:”Question”,”name”:”Türkiye'de kiralar neden bu kadar yüksek?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Kiralardaki fahiş artışın birden çok nedeni var: Konut arzının talebi karşılayamaması, inşaat maliyetlerindeki yükseliş, enflasyon, döviz kuru dalgalanmaları ve kentleşme politikalarındaki yetersizlikler. Ayrıca, kira artışlarına getirilen sınırlamaların kalkması ve konut sahiplerinin yüksek kira talep etmesi de etkili oldu. Uzmanlar, kalıcı çözüm için sosyal konut stoğunun artırılması ve gelir dağılımının iyileştirilmesi gerektiğini vurguluyor.”}},{“@type”:”Question”,”name”:”Kiralık TOKİ projesi piyasayı dengeleyebilir mi?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Gayrimenkul uzmanlarına göre, 15 bin konutluk bir proje Türkiye genelindeki kiralık konut stoku düşünüldüğünde piyasada anlamlı bir dengeleyici etki yaratamaz. İstanbul’da milyonlarca kiracı olduğu göz önüne alındığında, bu proje sadece sınırlı bir kesime hitap ediyor. Kira fiyatlarının düşmesi için çok daha büyük ölçekli ve yaygın sosyal konut projelerine ihtiyaç duyuluyor.”}}]}