Nasıl bir dönemdir bu?

Nefret ve şiddetle yoğrulmuş, belirsizliklerle kuşatılmış bir dönemden geçiyoruz. Bir yanda tavan yapmış ekonomik kriz, öte yanda sosyal çalkantılar ve de siyaset sahnesinde ülkeyi kaosa sürükleyen olaylar.

“Mutlak butlan” kararıyla birlikte 22 Mayıs itibarıyla başlayan olayların 24 Mayıs’ta CHP Genel Merkezi’ne polis güçleri tarafından yapılan çirkin saldırıyla inanılmaz boyutlara varan görüntüler utanç vericiydi. İktidar partisi muhalefetin yenik başkanının zaaflarını ne de güzel yönlendirmişti.

Alanım siyaset değil, “tiyatro dünyası”. O nedenle de bu zengin dünyadan birkaç örnekle yol alacağım. İngiliz oyun yazarı Edward Bond’un şu sözleri sanki bir kez daha yerini buldu günlerdir yaşanan ve dün tavan yapan bu çirkin gelişmeler nedeniyle: “Yönetenlere baktığımızda şiddetin sokaklara taşmasını beklemek olağandır” der Bond. Ve de sağlam bir toplumsal düzenin gerekleri olan ekonomik ve sosyal altyapıların geliştirilmediği toplumlarda şiddetin tırmanışının kaçınılmazlığını vurgular. Evet, şahit olduğumuz bu gelişmeler bir kin, nefret, şiddet gösterisiydi. Ülkemizin çalkantılarla dolu siyasi tarihinde bir başka satırbaşıdır, 2026 Mayıs ayında yaşanan bu olaylar… Yazılarını okumaya, oyunlarını her daim izlemeye çalıştığım Heiner Müller de bu bağlamda, tarihi; toplumsal düşüncenin laboratuvarı olarak ele alırken “siyasi sorunları demokratik yöntemlerle tartışmanın, ilişkileri sorgulama sürecinin” önemine değinmiştir. Evet, insan onuruna saygının bir parçasıdır bütün bu söylemler.

Oyun yazarı David Hare tiyatro üstüne verdiği konferansları derlediği Obedience, Struggle & Revolt (Boyun Eğmek, Mücadele Etmek & İsyan) başlıklı kitabında toplumsal sarsıntılar karşısında sessiz kalmanın yanlışlığına değinirken mücadele etmenin kaçınılmazlığını vurgular. Önerisi; isyan değil; anlamlı, amaçlı ve asla kısık sesli olmayan bir karşı duruştur. Resme bu açıdan bakıldığında, dün yaşananlar CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in çıktığı yolda yalnız kalmayacağının göstergesidir. Türkiye’nin içine sürüklenmek istenen dar boğaz bu şekilde aşılacaktır kuşkusuz.

Evet, “butlan” patırtısı ortasında bir eğitim kurumunu, hele de bir yüksek eğitim kurumunu kapısına tek bir imzayla kilit vurarak kapatmak ve birkaç gün sonra da “Yeniden açtım” demek bu kadar mı kolaydır? Tek bir kişinin iki dudağı arasından çıkan bir söze mi bağlıdır bu ülkede eğitim kurumlarının kaderi? Öğrencileri, hocaları, idari personeli “yok” addetmek nasıl bir mantık silsilesine dayanır? Ve “Yasal olarak böyle bir şey yapılamaz!” deme cesareti nasıl olur da gösterilemez cumhurbaşkanı çevresinde olanlar tarafından?

Ne güzel söylemiş Atatürk 1925 yılında Samsun’da yaptığı bir konuşmada: “Dünyada her şey için, maddiyat için, maneviyat için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fennin dışında mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir.” Evet, her şeye karşın, Mustafa Kemal Atatürk ve onun yolunda gidenler dün olduğu gibi bugün de yarın da aydınlatacaktır yolumuzu.

Mutlak butlan davası sonucunun açıklanmasından sonra siyasal yaşamda önemli gelişmeler oldu.

Tarihsel tabanlı siyasal süreçler sadece tek bir anı belirleyen fotoğraf karelerine indirgenmemeli, bir film şeridi gibi izlenmelidir.

Dönersem Mersin’e kışın giderim/ yanımda kitaplar sevdiğim ozanlardan.

Boşuna çaba, suçsuzların, haklarını savunan, haklarını arayanların canlarını boşu boşuna yakıyorsunuz.

AK Parti’nin 25 yıllık iktidarı boyunca “Bunu da gördük” dediğimiz o kadar olay yaşadık ki ne yaşanırsa yaşansın artık şaşırmayız diyorduk.

Nefret ve şiddetle yoğrulmuş, belirsizliklerle kuşatılmış bir dönemden geçiyoruz.

Son dönemlerde muhalefet çevrelerinde kimilerinin Cumhuriyet kavramını, kimilerinin de demokrasi kavramını öne çıkardıklarına tanık oluyoruz.

Kurban Bayramı, milyonlarca hayvanın ülke içinde hareket ettiği, el değiştirdiği, kesildiği ve elde edilen etlerin tüketimini içeren devasa bir süreçtir.

Ankara Adliye (İstinaf) Mahkemesi’nin “mutlak butlan” kararı ile CHP’nin 38. kurultay öncesi duruma çekilmesi ve süreçte delege oyuyla seçilen yönetimin tüm karar ve uygulamalarının yok hükmünde sayılması Türk siyasi tarihinde örneği olmayan bir sivil darbedir.

İktidar yerel seçimlerde kaybettiği belediye başkanlıklarını, yargıyı siyasal araç olarak kullanarak ele geçirmeye çalışmaktadır.

Geçen yazımda, Rusya-Ukrayna savaşının Baltıklar’a sıçrama ihtimalini yazmıştım.

Nefret ve şiddetle yoğrulmuş, belirsizliklerle kuşatılmış bir dönemden geçiyoruz.

Bu yıl vefatının 40. yılı değerli ustamız Haldun Taner’in. Ne kadar isterdim ödenekli ve özel tiyatrolarımızda anılsın bu anlamlı yıl…

Birkaç gün önce okuduğum bir haberde, Ankara Devlet Tiyatrosu ve TCDD işbirliği ile 4 Mayıs tarihinde Ankara’dan yola çıkacak “Tiyatro Treni”nin 19 Mayıs tarihine kadar Anadolu’da 13 gar ve istasyonda 25 oyun sergileyeceğinden söz ediliyordu.

48 yıl önce, 1 Nisan 1978 yılında yitirdiğimiz Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu bir eğitim bilimci, felsefeci ve yazar olarak tiyatro tarihimizde önemli bir yerde durur.

Prof. Dr. Suat Sinanoğlu 1980 yılında yazdığı Türk Hümanizmi adlı eserinin önsözünde “Zihin yapısına ilişmeden hiçbir toplumda hiçbir önemli yenilik beklenemez.

Peter Weiss politik tiyatronun önde gelen yazarlarından biri.