Ozan Güven protestosu suç muydu

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Devrim Güngör’e göre olayda iki temel hak karşı karşıya geliyor: Protestocuların ifade özgürlüğü ile Ozan Güven’in şeref, itibar ve kişi hürriyeti hakkı. Güngör, protestonun sözlü, barışçıl ve fiziksel müdahale içermediği sürece Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunduğunu belirterek, “Bir kişiyi eleştirmek, mahkûmiyet kararını hatırlatmak ya da onunla aynı ortamda bulunmak istemediğini ifade etmek rahatsız edici olsa da ifade özgürlüğü kapsamındadır” dedi. Ancak Güngör’e göre sınırın aşılması halinde tablo değişiyor. Kişinin kuşatılması, zorla dışarı çıkarılması, hareket özgürlüğünün engellenmesi, tehdit veya hakaret edilmesi durumunda artık ifade özgürlüğünden değil kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit veya hakaret suçlarından söz edilebileceğini vurguladı.

Ankara Barosu avukatlarından Furkan Divrik de Yargıtay içtihatlarına göre müşterilere açık bir barın özel hayatın çekirdek koruma alanı olmadığını söyledi. Divrik, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi kararlarına göre kamuya açık alanda herkes tarafından görülebilen davranışların tek başına özel hayatın ihlali sayılamayacağını belirterek, “Ozan Güven’in bir barda bulunması, görülmesi ve protesto edilmesi özel hayatın ihlali değildir” dedi. Divrik’e göre özel hayatın sınırı yalnızca mekânla değil, kişinin makul mahremiyet beklentisi ve olayın kamu yararı taşıyıp taşımadığıyla belirleniyor. Kamuoyunca tanınan kişilerin kamusal alandaki davranışları ise daha dar bir özel hayat korumasından yararlanıyor.

Yargıtay’a göre kamuya açık alanda bulunmak görüntü çekimine sınırsız izin vermiyor. Ancak Divrik, bu olayda görüntülerin mahrem bir yaşama değil, kamuoyunda tartışılan bir mahkûmiyet nedeniyle ortaya çıkan protestoya ilişkin olduğunu belirterek bunun haber ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Hem Prof. Dr. Devrim Güngör hem de Avukat Furkan Divrik’e göre mevcut bilgiler ışığında “Failler dışarı” sloganı suç olarak değerlendirilemez.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre özel hayat yalnızca kişinin eviyle sınırlı değil. Kişinin toplum içine çıkması da bütün mahremiyet haklarından vazgeçtiği anlamına gelmiyor. AYM kararlarında, bireyin kamuya açık alanda bulunmasının tek başına görüntüsünün sınırsız şekilde kayda alınabileceği anlamına gelmediği vurgulanıyor. Kişinin sosyal ilişkileri, özel tercihleri, birlikte olduğu kişiler ve günlük yaşamına ilişkin bazı görüntüler de özel hayat kapsamında korunabiliyor. Buna karşılık kişinin kendi iradesiyle herkesin görebileceği bir restoranda, kafede veya barda bulunması, özel hayat beklentisini daraltıyor. Bir bar, restoran veya eğlence mekânı kamuya açık alan olarak kabul ediliyor. Ancak bu durum burada bulunan herkesin tüm davranışlarının sınırsız biçimde kayıt altına alınabileceği anlamına da gelmiyor. AYM kararlarında ‘özel hayatın kamusal alanda da korunabileceği’ vurgulanıyor. Yüksek Mahkeme, kişinin kamusal alanda bulunmasının bazı mahremiyet beklentilerini ortadan kaldırsa da tümünü yok etmediğini belirtiyor.