‘Sınırı aştı’

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş devam ederken, Ukrayna toprakları dışında yaşanan olaylara bir yenisi eklendi. Ukrayna’daki sivil ve altyapı hedeflerine yönelik saldırılarını sürdüren Rusya’ya ait bir insansız hava aracı (İHA), Romanya sınırları içine girdi.

Romanya hava sahası yakınlarında uçan İHA’ların radarlar tarafından tespit edilmesi üzerine, iki F-16 savaş uçağı ve bir helikopter havalanarak operasyona destek verdi. Galati kentinin güneyine kadar takip edilen Rus yapımı Geran-2 tipi İHA bir apartmanın çatısına düştü.

Romanya, Rusya’ya ait patlayıcı yüklü İHA’nın ülkenin doğusundaki Galati kentinde düşerek bir apartman binasının çatısında yangına yol açtığını belirtti. Olayın ardından bina tahliye edilirken, çarpmanın etkisiyle çıkan yangında yaralanan 2 kişi hastaneye kaldırıldı. Yetkililer, İHA’nın tüm mühimmat yükünün çarpma anında infilak ettiğini bildirdi.

Destek istediler

Olay hem Romanya’da, hem de NATO ve Avrupa Birliği’nde (AB) tepkiyle karşılandı. Romanya Savunma Bakanlığı, Rusya’nın eylemlerini ‘sorumsuz’ olarak nitelendirdi ve bunun Karadeniz bölgesindeki istikrar ve bölgesel güvenliğe yönelik yeni bir provokasyon olduğunu belirtti.

Bakanlık, bu tür olayların Rusya’nın uluslararası hukuk normlarına saygı göstermediğini ortaya koyduğunu ve yalnızca Romanya vatandaşlarının güvenliğini değil, NATO’nun kolektif güvenliğini de tehlikeye attığını kaydetti. Romanya’nın müttefikleri, AB ve NATO’yu durum hakkında bilgilendirdiği ve ülkenin İHA karşıtı kabiliyetlerinin hızla güçlendirilmesi için destek talep ettiği belirtildi.

‘Şahid’ benzeri

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna’nın “gereken her konuda Romanya’ya destek vermeye hazır olduğunu” ifade etti. Zelenskiy, düşen İHA’nın da “esasen bir Şahid tipi İHA muadili” olduğunu belirtti. Avrupa genelinde birçok lider de sosyal medya üzerinden Rusya’yı kınayan açıklamalar yaptı. Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova ise ‘suçlamaların asılsız olduğunu’ ifade etti.

Ancak Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dimitri Medvedev Rus insansız hava araçlarının Avrupa ülkelerine sızmaya devam edeceğini söyledi. Medvedev “AB ülkelerinin vatandaşları huzur içinde uyuyamayacak” dedi.

‘İnceleme yapılmalı’

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) toplantısında konuştu. Söz konusu İHA’nın Rusya’ya ait olup olmadığını söylemek için henüz erken olduğunu belirten Putin, “Bunun Rusya’ya ait bir İHA olduğunu kim söylüyor? Bir inceleme yapılmadan önce bu ya da şu İHA’nın hangi ülkeye ait olduğunu kimse söyleyemez” dedi. Putin, daha öncede İHAların Baltık ülkelerinde görüldüğünü ve “İlk tepki ‘Ruslar geliyor’ denilmişti. Ancak bunun Rus İHA’larıyla bir ilgisinin olmadığı ortaya çıkmıştı” diye konuştu.

Rusya’ya karşı yaptırım paketi

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Rusya’nın saldırganlığı bir sınırı daha aştı. Rusya’ya ait bir İHA AB topraklarında, Romanya’da yoğun nüfuslu bir bölgeye saldırdı ve sivilleri yaraladı” ifadelerini kullandı. Von der Leyen AB’nin özellikle doğu sınırında güvenlik ve caydırıcılığı güçlendirmeye devam ettiğinin altını çizerek, Rusya’ya karşı 21. yaptırım paketini hazırladıklarını bildirdi.

Merz: Doğu kanadı kuvvetlendirilmeli

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Romanya’daki olayın ardından NATO’nun doğu kanadındaki askeri caydırıcılığın güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Merz, “Almanya, NATO’daki müttefiklerimizi desteklemektedir. Bu olay, NATO’nun doğu kanadındaki pozisyonlarının güçlendirilmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.

Neden vurulmadı?

İHA’nın oldukça alçaktan uçması nedeniyle vurulmasının siviller için daha büyük bir tehdit oluşturabileceği tahmin ediliyor. Bu nedenle takip eden F-16’ların İHA’yı vurmadıkları belirtiliyor.

NATO:Savunmaya hazırız

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, “Rusya’nın pervasız davranışı, hepimiz için bir tehlikedir. Ukrayna genelinde sivilleri ve sivil altyapıyı hedef almaya devam ediyorlar. Dün gece, yasa dışı saldırılarının sonuçlarının sınırda durmadığını bir kez daha gösterdi. Rusya’nın savaşı sona ermeli, Rusya’nın sivil güvenliğine olan kayıtsızlığı da öyle” ifadelerini kullanırken, “NATO’nun müttefik topraklarının her karışını savunmaya hazır olduğunu” belirtti. NATO Genel Sekreteri, İttifak’ın Ukrayna’yı desteklemeye devam edeceğinin altını çizdi.

5. madde devreye girecek mi?

NATO topraklarına yapılmış bir saldırı tüm NATO ülkelerine karşı yapılmış sayılıyor ancak 5. maddenin devreye girmesi için bazı koşullar gerekiyor. Bunların başında da saldırının ‘devamlı’ olması geliyor; tek seferlik bir olay 5. maddeyi devreye sokmuyor.