Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, Türkiye’nin ihracat performansı 2024 yılının ilk beş ayında dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Yılın Ocak-Mayıs döneminde ihracat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,3 gibi sınırlı bir artışla 111 milyar 169 milyon dolara ulaştı. Bu rakam, küresel ticaretteki daralma ve jeopolitik risklere rağmen Türk ihracatçılarının direncini koruduğunu gösterirken, aynı zamanda büyüme hızının yavaşladığına da işaret ediyor.

Detaylandırmak gerekirse, ilk beş ayda ihracatın bu seviyeye gelmesinde özellikle otomotiv, kimyevi maddeler, elektrik ve elektronik sektörlerinin katkısı belirleyici oldu. Ancak, Avrupa Birliği başta olmak üzere ana ihracat pazarlarındaki talepteki dalgalanmalar, artış oranının tek haneli seviyelerde kalmasının temel nedenleri arasında yer alıyor.

İllere Göre İhracat Dağılımı: 21 İlde 1 Milyar Dolar Barajı Aşıldı

Bakanlık verileri, ihracatın bölgesel dağılımında önemli bir eşiğin aşıldığını ortaya koyuyor. Yılın ilk beş ayında tam 21 il, 1 milyar doların üzerinde ihracat yaparak büyük başarıya imza attı. Bu iller, Türkiye’nin toplam ihracatının büyük bir kısmını sırtlarken, ekonomik aktivitenin belirli merkezlerde yoğunlaştığını da teyit ediyor. Bu iller arasında İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa ve Ankara başı çekerken, diğer dikkat çeken şehirler ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Sanayi ve lojistik üsleri: Kocaeli, Sakarya, Manisa, Tekirdağ
  • Tarım ve gıda ihracatçıları: Mersin, Antalya, Adana, Gaziantep
  • Tekstil ve hazır giyim merkezleri: İstanbul, Bursa, Denizli, Kahramanmaraş
  • Diğer stratejik şehirler: Ankara, Konya, Kayseri, Hatay, Eskişehir, Kırklareli, Balıkesir, Samsun

Bu tablo, Türkiye’nin sadece büyük metropollerle değil, aynı zamanda Anadolu’nun dört bir yanındaki üretim üsleriyle de küresel pazarlara entegre olduğunu göstermesi açısından kritik öneme sahip. Özellikle Gaziantep ve Denizli gibi şehirlerin bu listede yer alması, bölgesel kalkınma dinamiklerinin ihracata yansıması olarak değerlendiriliyor.

Mayıs Ayı Liderleri: İstanbul, Kocaeli ve İzmir Öne Çıktı

Mayıs ayı verilerine bakıldığında ise sıralamanın zirvesinde değişiklik olmadığı görülüyor. Mayıs ayında en yüksek ihracatı gerçekleştiren ilk beş il sırasıyla İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa ve Ankara oldu. Bu illerin ihracat rakamları, Türkiye ekonomisinin lokomotif gücünü ve sanayi altyapısının ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha kanıtlıyor:

  • İstanbul: Finans, ticaret ve lojistik merkezi olarak açık ara liderliğini sürdürüyor. Mayıs ayında İstanbul’un toplam ihracat içindeki payı, yüksek katma değerli ürünler ve hizmet ihracatının da etkisiyle yüzde 40’ın üzerinde seyrediyor.
  • Kocaeli: Petrokimya, otomotiv ve enerji sektörlerindeki dev tesislerle ikinci sıradaki yerini koruyor. Gebze ve Dilovası bölgeleri, ülkenin en büyük sanayi üretim üsleri arasında yer alıyor.
  • İzmir: Ege Bölgesi’nin ticaret kapısı konumundaki İlimiz, özellikle demir-çelik, hazır giyim ve gıda ihracatındaki istikrarlı performansıyla üçüncü sırada bulunuyor.
  • Bursa: Otomotiv yan sanayi ve tekstil alanındaki gücüyle dördüncü sırada yer alan Bursa, aynı zamanda makine ihracatında da önemli bir potansiyele sahip.
  • Ankara: Savunma sanayi ve teknoloji ihracatındaki atılımlarla beşinci sıraya yükselen Başkent, yüksek teknolojili ürünlerin ihracatında başı çekiyor.

Bu veriler, Türkiye’nin ihracat haritasının Marmara ve Ege bölgeleri etrafında şekillendiğini, ancak son yıllarda İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerindeki illerin de bu tabloya güçlü bir şekilde dahil olduğunu ortaya koyuyor.

Sonuç olarak, yılın ilk beş ayındaki yüzde 0,3’lük artış, küresel konjonktürün zorlu koşullarında dahi ihracatçıların ayakta kalma mücadelesini yansıtıyor. 21 ilin 1 milyar dolar barajını aşması ise ihracatın tabana yayılması açısından umut verici bir gelişme. Önümüzdeki dönemde, pazar çeşitlendirmesi ve katma değerli üretim stratejileriyle bu büyümenin ivme kazanması bekleniyor.