Söz Dönüp Dolaşıp Siyasete Gelince

Çoğu zaman güncel siyasetten uzak durmaya çalışıyorum. İnsan bazen ülkesine yalnızca kavganın, gürültünün, bitmeyen tartışmaların içinden değil; kültürden, sanattan, edebiyattan, sokaktaki insanın gündelik telaşından bakmak istiyor. Bir serginin ışığında, bir kitabın sayfasında, bir müzede soluklanmak istiyor.

Ama öyle bir ülkede yaşıyoruz ki söz dönüp dolaşıp yine siyasete geliyor.

Çünkü siyaset yalnızca Meclis kürsüsünde, parti toplantılarında ya da televizyon ekranlarında kalmıyor. Hukuka, eğitime, sanata, belediyeye, üniversiteye, insanın geleceğe dair kurduğu en sade hayale bile dokunuyor. Siz başka bir yerden bakmak isteseniz de hayat sizi yeniden aynı sorunun önüne getiriyor: Türkiye nereye gidiyor?

Son günlerde “mutlak butlan” kavramı etrafında yaşanan tartışma da tam böyle bir yerde duruyor. İlk bakışta soğuk, teknik, hukukçuların alanına ait bir ifade gibi görünüyor. Ama bu ülkede bazı kavramlar mahkeme salonlarında kalmıyor; toplumun vicdanına, siyasetin diline, yurttaşın adalet duygusuna kadar uzanıyor.

Elbette hukuk kendi yolunda işler. İddialar varsa araştırılır, dosyalar incelenir, kararlar verilir. Hukukun varlığı toplum için güvencedir. Buna kimsenin itirazı olamaz. Ama asıl mesele, hukukun yalnızca karar metinlerinde değil, toplumun gönlünde de karşılık bulabilmesidir.

Bugün asıl acı olan biraz da bu: Siyasetin kendi doğal akışı içinde yapılmasından çok, siyasete yön verme çabasının olağanlaşması. Halkın iradesiyle, üyelerin tercihiyle, delegelerin oyuyla oluşan alanların sürekli tartışmalı hâle gelmesi.

Daha düne kadar “halkın seçtiği irade kabulümüzdür” diyen siyasetçiler nerede Allah aşkına? Demokrasi yalnızca bize yakın sonuçlar doğurduğunda mı kıymetli?

Sandık, kongre, kurultay, seçim, delege iradesi… Bunlar yalnızca işimize geldiğinde savunulacak kavramlar olmamalı. Demokrasi biraz da hoşumuza gitmeyen sonuca saygı duyabilme olgunluğudur. Sivil siyaset dediğimiz şey de tam burada sınanır.

Biz bu ülkede yıllarca “sivilleşme” üzerine konuştuk. Fakat sivilleşmeyi çoğu zaman dar bir çerçeveye sıkıştırdık. Oysa sivilleşme yalnızca bir vesayet biçiminin gerilemesi değildir. Sivilleşme, toplumun kendi sözünü korkmadan söyleyebilmesi, siyasi partilerin kendi iç işleyişlerini özgürce sürdürebilmesi, yurttaşın sandığa giderken içinin rahat olmasıdır.

Sivilleşme, devletin topluma yukarıdan değil, yan yana bakmayı öğrenmesidir.

Ama Türkiye’de normal olanı savunmak bile çoğu zaman büyük bir çabaya dönüşüyor. Her gelişme yeni bir kırılma gibi yaşanıyor. Her hukuki süreç ister istemez siyasi anlamlar yüklenerek okunuyor. Bu da toplumun yorgunluğunu artırıyor.

Oysa bu ülkenin en çok ihtiyacı olan şey biraz sükûnet, biraz güven, biraz da tutarlılıktır. Sükûnet derken suskunluğu kastetmiyorum. Haksızlık karşısında susmak başka bir şeydir; öfkeyi çoğaltmadan konuşmak başka. Bizim ihtiyacımız olan, bağırarak değil, akılla ve vicdanla konuşabilmek.

Bir ülkenin en kıymetli sermayesi, yurttaşının adalete duyduğu güvendir. Yollar yapılır, binalar yükselir, şehirler büyür. Ama adalet duygusu zedelenirse bütün o yapıların altında görünmeyen bir çatlak oluşur. İnsan kendini güvende hissetmediği yerde geleceğe de güvenle bakamaz.

Bugün bize düşen, herhangi bir davanın tarafı gibi değil, demokrasinin yurttaşı gibi düşünmektir. Hukukun işlemesini savunurken siyasetin kendi doğal alanını da korumak gerekir. Çünkü demokrasi yalnızca sandıkta başlamaz, sandıktan sonra da devam eder.

Türkiye, hukuku ve demokrasiyi birbirinin karşısına koymadan yol yürüyebilecek mi?

Hukuk, toplumun üzerine kapanan bir gölge değil; herkesin altında güvenle durabileceği bir çatı olmalıdır. Siyaset, mahkeme koridorlarına sıkışmadan, yurttaşın önünde, açık ve demokratik zeminde yapılmalıdır.

Türkiye’nin en çok ihtiyacı olan şey de bu: Daha az gerilim, daha çok güven; daha az kutuplaşma, daha çok ortak akıl; daha az korku, daha çok hukuk ve demokrasi duygusu.

CHP’ye yönelik “mutlak butlan kararı” Türkiye açısından zorlu demokrasi virajındaki açıyı daha da daralttı.

Hukuk ters yüz edilerek, CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesi ve tutuklanması da, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in “mutlak butlan kararıyla” görevden alınıp yerine CHP eski genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun getirilmesi de, emperyalizmin bir operasyonu ve projesidir.

Kemal Kılıçdaroğlu, “mutlak butlan” kararının üstünden iki gün geçmesini bile beklemedi; pazar günü dilekçeyle valiliğe başvurdu ve kolluk kuvvetlerinin operasyonuyla CHP Genel Merkezi’ni ele geçirdi.

Türkiye siyaseti ve ekonomisi geçen haftanın sonuna doğru bir hukuk darbesiyle yara aldı.

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk bundan tam 100 yıl önce “Modern toplumlar için at yarışları sosyal bir ihtiyaçtır” demişti.

Tiyatro oyunlarının süreleri epey zamandır tartışılan, iletişim araçlarındaki inanılmaz dönüşümle birlikte iyice gündemi işgal eden bir konu…

Cumhuriyet Halk Partisi, 8 Ekim 2023’te İstanbul il kongresini düzenledi.

19 Mayıs sabahı Samsun’da yalnızca bir vapur kıyıya yanaşmadı.

Zonguldak Belediyesi Kitap Fuarı vesilesiyle geldiğim kentte, kitapların arasında dolaşırken yolum ister istemez kömürün, emeğin ve hafızanın izlerine çıktı.

Pencerelerden içeri süzülen sabah güneşi, fırından eve taşınan sıcak ekmek, sokakta iki taştan kurulan kaleler, akşamüstü pencereden yükselen bir anne sesi…

Adaleti en çok açık zulüm değil, kanıksanan küçük keyfilikler yaralar.